La déshydratation chez le cheval

Een goede hydratatie van het paard mag niet worden verwaarloosd, vooral in de zomer bij hoge temperaturen. Een paard moet een bepaalde hoeveelheid water drinken, gemiddeld tussen de 20 en 60 liter per dag, afhankelijk van de omstandigheden. Het is daarom essentieel dat het paard voortdurend toegang heeft tot schoon en op temperatuur water.

Wat zijn dan de gevolgen van een slechte hydratatie voor het paard?

Hoe weet ik of mijn paard uitgedroogd is?

Het is niet eenvoudig de symptomen van uitdroging bij het paard te herkennen, maar er zijn enkele tekenen van uitdroging:

Ten eerste, bij een hitteberoerte die gepaard kan gaan met uitdroging, zal het paard abnormaal zweten of zelfs helemaal niet zweten.

De ademhalingsfrequentie van het paard versnelt en het hart slaat sneller dan gemiddeld omdat de hartslag aanzienlijk toeneemt. De urine kan donkerder zijn en de mestballen kunnen droog zijn, afhankelijk van de mate van uitdroging.

Er zijn ook verschillende methoden om te bepalen of uw paard last heeft van uitdroging:

- De knijptest: knijp eenvoudig in de huid van het paard ter hoogte van de hals en laat de huidplooi los. Als deze onmiddellijk terugkeert naar normaal, is dat een goed teken: uw paard is gehydrateerd. Als de huidplooi echter langzaam zakt, kan uw paard mogelijk uitgedroogd zijn.

- De tandvleestest: raak het tandvlees van uw paard aan. Het moet warm en vochtig zijn: als het droog of kleverig is, kan dat betekenen dat uw paard vocht nodig heeft. 

- Capillaire vullingstijd: u kunt ook op het tandvlees van het paard drukken tot het wit wordt en dan de druk loslaten. Tel hoe lang het duurt voordat het tandvlees zijn normale kleur terugkrijgt. Bij een goed gehydrateerd paard vullen de bloedvaten zich in minder dan twee seconden. Duurt het langer, dan kan uw paard uitgedroogd zijn.

Zodra u deze symptomen opmerkt, moet u zeer snel handelen. Zonder behandeling kunnen de symptomen verergeren en ernstige gevolgen hebben voor het paard, zoals bewustzijnsverlies of in het ergste geval overlijden.

- Stop het paard onmiddellijk in casu fysieke inspanning

- Verwijder de uitrusting van het paard (zadel, singel, hoofdstel…)

- Zet het paard op een koele, goed geventileerde plek, bij voorkeur in de schaduw

- Hydrateer het paard door hem schoon, helder water op kamertemperatuur aan te bieden

- Spoel het paard geleidelijk af zodat het lichaam de tijd krijgt zich aan te passen aan de watertemperatuur (u kunt hem ook bedekken met een handdoek of een vochtige doek)

Als het paard niet snel herstelt, is het nodig een dierenarts in te schakelen.

Wat zijn de risico's van uitdroging bij het paard?

Boven 25 graden gaat het lichaam van het paard zich acclimatiseren en aanpassen. Bij hoge temperaturen kan het paard worden blootgesteld aan uitdroging, vooral als de lucht vochtig is.

Het lichaam van het paard zal dan proberen de lichaamstemperatuur te reguleren en daardoor meer zweten om de warmte af te voeren. Het organisme verliest dus veel water door te zweten: het paard kan dan ongeveer 10 tot 15 liter water per uur verliezen!

Het zweet van het paard is rijk aan mineralen (zoals natrium, kalium en magnesium). Zweten leidt dus tot een verlies aan water én aan deze mineralen.

Dit verlies aan mineralen, ook wel elektrolyten genoemd, verstoort het organisme van het paard en kan een risico vormen voor zijn gezondheid.

1 - Hitteberoerte

Als het paard niet genoeg drinkt of overvloedig zweet, kan het niet voldoende water uit het lichaam halen om af te koelen en zo de lichaamstemperatuur te reguleren.

De temperatuur wordt dan te hoog: dit noemt men hyperthermie of een hitteberoerte.

Dit kan ernstige schade aan de gezondheid van het paard veroorzaken, zoals coma of hersenbeschadiging.

2 - Spierbevangenheid

Uitdroging en een elektrolytendysbalans door overmatig zweten kunnen ook het risico op myositis verhogen, ook wel rhabdomyolyse of « coup de sang » genoemd. Het gebrek aan water in het lichaam van het paard veroorzaakt een toename van melkzuur, wat in grote hoeveelheden leidt tot zeer pijnlijke spiercontracties en de afbraak van bepaalde spierweefsels.

3 - Aantasting van de nieren

De nieren kunnen ook worden aangetast door uitdroging. Een gebrek aan water kan namelijk urineweginfecties, nierinsufficiëntie of beschadigingen veroorzaken.

4 - Koliek

Water speelt een belangrijke rol bij de spijsvertering van het paard. Wanneer een paard uitgedroogd is, zal het lichaam water uit het lichaam proberen te halen, met name uit het spijsverteringskanaal, waardoor de inhoud droger wordt en moeilijker kan worden afgevoerd. Dit kan dus het risico op koliek verhogen.

Hoe kunt u uitdroging bij een paard voorkomen?

1 - Let op voldoende hydratatie

Een paard drinkt dagelijks tussen de 20 en 60 liter water, of zelfs meer. Het is daarom belangrijk dat het paard onbeperkt toegang heeft tot schoon en helder water. Het water moet vrij en gemakkelijk toegankelijk zijn voor het paard. Geef het paard geen te koud water, want dat kan het lichaam verstoren en mogelijk koliek veroorzaken.

Als het paard vastgebonden staat, geef het dan regelmatig een emmer water.

Om een paard te rehydrateren is het aan te raden water op kamertemperatuur aan te bieden. Voorkom ook dat het paard in één keer te veel drinkt, want dat kan het risico op koliek vergroten. Het paard moet drinken, maar met pauzes.

2 - Voeding

A ) Een zoutblok ter beschikking stellen

U kunt ook een zoutblok ter beschikking stellen van het paard om natrium aan te vullen. Bovendien stimuleert zout het dorstgevoel bij het paard en moedigt het zo drinken aan. De liksteen is een extra middel om het paard te laten drinken, waarbij het zelf zijn mineralenbehoefte kan reguleren.

Het zoutblok kan in de wei in een schuilstal worden geplaatst, of in de voerbak op stal.

B ) Elektrolyten

Waarom elektrolyten aan mijn paard geven?

Wanneer het paard zweet, verliest het niet alleen water, maar ook veel mineralen. Deze mineralen, ook wel elektrolyten genoemd (waarvan de belangrijkste natrium, magnesium, chloride, calcium en kalium zijn), zijn essentieel om het zuur-base-evenwicht in het lichaam van het paard te behouden.

Om dit verlies aan mineralen en de door zweten veroorzaakte uitdroging te compenseren, kan men een dosis elektrolyten toedienen, te verdunnen in het water of in het voer van het paard. Deze aanvulling helpt niet alleen het mineraalgehalte van het paard te herstellen, maar stimuleert ook het drinken.

Het toedienen van elektrolyten kan vooraf worden aangeraden voor paarden die gevoelig zijn voor uitdroging of die overvloedig zweten, om bij hoge temperaturen overmatig verlies van mineralen en elektrolyten te voorkomen. Daarnaast kunnen elektrolyten vóór zware inspanningen, zoals wedstrijden in de zomer, worden gebruikt om het risico op uitdroging te beperken.

Wees echter zeer voorzichtig bij het toedienen van elektrolyten. Ze moeten met zorg worden gebruikt: bij verkeerd gebruik kunnen elektrolyten paradoxale uitdroging veroorzaken.

Wanneer u uw paard elektrolyten geeft, stijgt de ionenconcentratie. Het paard moet dan voldoende drinken om deze concentratie te verdunnen; als het geen onbeperkte toegang tot water heeft, ontstaan er onevenwichten die schadelijk kunnen zijn.

3 - Het werk aanpassen

A ) De heetste uren vermijden

Het is raadzaam de heetste uren in de zomer of bij hittegolven te vermijden voor zware fysieke inspanning met het paard.

Geef de voorkeur aan trainingen vroeg in de ochtend of 's avonds.

B ) De trainingssessies aanpassen

Vermijd lange sessies of te intensieve inspanningen in de zomer bij grote hitte. Bouw de warming-up geleidelijk op met veel stapwerk. Het is aan te raden de duur van de sessies tot een minimum te beperken en oefeningen te vermijden die uw paard te zwaar belasten. Als de temperaturen te hoog zijn, is het beter het paard rust te geven.

4 - Helpen bij het herstel

Na een training is het aan te raden het paard te stappen om het herstel te bevorderen. Kies bij voorkeur schaduwrijke paden. Het paard afspoelen met water op kamertemperatuur helpt eveneens bij rehydratatie en herstel na de sessie.

Bij uitdroging, hitteberoerte of spierbevangenheid is het cruciaal een dierenarts in te schakelen.

In dat geval moet u snel handelen om het paard zo snel mogelijk te verlichten en te voorkomen dat de situatie verergert.

Hier zijn onze tips om toe te passen in afwachting van de komst van de dierenarts:

- Koel het paard om te beginnen door het naar een koele, schaduwrijke plek te brengen en het geleidelijk af te spoelen, beginnend bij de benen. Als u het paard niet kunt afspoelen, kunt u ook een handdoek of natte doek op de hals leggen.

- Geef uw paard schoon water op kamertemperatuur. Laat het niet te veel in één keer drinken; het moet geleidelijk drinken. 

Onze selectie voor u: